Le monnayage romain des années 230 à 213 avant notre ère est dominé par deux grands systèmes parallèles : les pièces d’argent de type grec — statères, didrachmes, drachmes — frappées pour le commerce avec la Grande-Grèce, et l’aes grave, lourd bronze coulé en moules, aux valeurs allant du decussis à la quartuncia.
Ce catalogue recense 75 types monétaires répartis en 13 séries. Les revers au quadrige témoignent d’une iconographie encore largement influencée par le monde grec, avant la rupture que représentera l’introduction du denier en 211.
« L’aes grave romain constitue l’une des séries de monnaies coulées les plus complexes et les mieux documentées de l’Antiquité. »
— Crawford, Roman Republican Coinage, Cambridge, 1974
| 086AN | RRC 28/1 – Syd. 69 | Statère Statère | |
| 087AN | RRC 28/2 – Syd. 70 | Demi-statère Demi-statère | |
| 088AN | RRC 28/3 – Syd. 65 | Didrachme Didrachme | |
| 089AN | RRC 28/4 – Syd. 67 | Drachme Drachme | |
| 090AN | RRC 28/5 | Litra Litra |
| 091AN | RRC 29/1 | Statère Statère | |
| 092AN | RRC 29/2 | Demi-statère Demi-statère | |
| 093AN | RRC 29/3 – Syd. 64 | Didrachme Didrachme | |
| 094AN | RRC 29/4 – Syd. 65 | Drachme Drachme |
| 095AN | RRC 30/1 – Syd. 64b | Didrachme Didrachme | |
| 096AN | RRC 30/2 – Syd. 67 | Drachme Drachme | |
| 097AN | RRC 31/1 – Syd. 64c | Didrachme Didrachme | |
| 098AN | RRC 32/1 – Syd. 64 | Didrachme Didrachme | |
| 099AN | RRC 33/1 | Didrachme Didrachme |
| 101AN | RRC 35/1 – Syd. 71 | Aes Grave Aes Grave | |
| 102AN | RRC 35/2 – Syd. 73 | Semis Semis | |
| 103AN | RRC 35/3 – Syd. 74 | Triens Triens | |
| 104AN | RRC 35/4 – Syd. 75 | Quadrans Quadrans | |
| 105AN | RRC 35/5 – Syd. 76 | Sextans Sextans | |
| 106AN | RRC 35/6 – Syd. 77 | Once Once |
| 107AN | RRC 36/1 – Syd. 78 | Aes Grave Aes Grave | |
| 108AN | RRC 36/2 – Syd. 79 | Semis Semis | |
| 109AN | — | Semis Semis | |
| 110AN | RRC 36/3a | Triens Triens | |
| 111AN | RRC 36/3b | Triens Triens | |
| 112AN | RRC 36/4 – Syd. 81 | Quadrans Quadrans | |
| 113AN | RRC 36/5 – Syd. 82 | Sextans Sextans |
| 115AN | RRC 38/1 – Syd. 89 | Aes Grave Aes Grave | |
| 116AN | RRC 38/2 – Syd. 90 | Semis Semis | |
| 117AN | RRC 38/3 – Syd. 91 | Triens Triens | |
| 118AN | RRC 38/4 – Syd. 92 | Quadrans Quadrans | |
| 119AN | RRC 38/5 – Syd. 85 | Sextans Sextans | |
| 120AN | RRC 38/6 – Syd. 86 | Once Once | |
| 121AN | RRC 38/7 – Syd. 87 | Semuncia Semuncia | |
| 122AN | RRC 38/8 – Syd. 88 | Quartuncia Quartuncia |
| 123AN | RRC 39/1 – Syd. 93 | Triens Triens | |
| 124AN | RRC 39/2 – Syd. 94 | Quadrans Quadrans | |
| 125AN | RRC 39/3 – Syd. 95 | Sextans Sextans | |
| 126AN | RRC 39/4 – Syd. 96 | Once Once | |
| 127AN | RRC 39/5 – Syd. 97 | Semuncia Semuncia |
| 129AN | RRC 41/1 | Decussis Decussis | |
| 130AN | RRC 41/2 | Quincussis Quincussis | |
| 131AN | RRC 41/3a – Syd. 99 | Tressis Tressis | |
| 132AN | RRC 41/3b | Tressis Tressis | |
| 133AN | RRC 41/4 – Syd. 100 | Dupondius Dupondius | |
| 134AN | RRC 41/5a – Syd. 101 | Aes Grave Aes Grave | |
| 135AN | RRC 41/5b | Aes Grave Aes Grave | |
| 136AN | RRC 41/6a – Syd. 102 | Semis Semis | |
| 137AN | RRC 41/6b | Semis Semis | |
| 138AN | RRC 41/6c | Semis Semis | |
| 139AN | RRC 41/6d | Semis Semis | |
| 140AN | RRC 41/6e | Semis Semis | |
| 141AN | RRC 41/7a – Syd. 103 | Triens Triens | |
| 142AN | RRC 41/7b – Syd. 103 | Triens Triens | |
| 143AN | RRC 41/8a – Syd. 104 | Quadrans Quadrans | |
| 144AN | RRC 41/8b – Syd. 106 | Quadrans Quadrans | |
| 145AN | RRC 41/9 – Syd. 107 | Sextans Sextans | |
| 146AN | RRC 41/10 – Syd. 108 | Once Once | |
| 147AN | RRC 41/11 – Syd. 109 | Semuncia Semuncia |
| 148AN | RRC 42/1 – Syd. 66 | Didrachme Didrachme | |
| 149AN | RRC 42/2 | Quadrans Quadrans | |
| 150AN | RRC 42/3 | Sextans Sextans | |
| 151AN | RRC 42/4 | Once Once | |
| 152AN | RRC 42/5 | Semuncia Semuncia |
| 153AN | RRC 43/1 – Syd. 122 | Aes Grave Aes Grave | |
| 154AN | RRC 43/2a – Syd. 123 | Semis Semis | |
| 155AN | RRC 43/2b | Semis Semis | |
| 156AN | RRC 43/3a – Syd. 125 | Triens Triens | |
| 157AN | RRC 43/3b | Triens Triens | |
| 158AN | RRC 43/4 – Syd. 128 | Sextans Sextans | |
| 159AN | RRC 43/5 – Syd. 129 | Once Once | |
| 160AN | RRC 43/6 – Syd. 130 | Semuncia Semuncia |
- Crawford, M.H., Roman Republican Coinage, Cambridge University Press, 1974.
- Sydenham, E.A., The Coinage of the Roman Republic, Spink, Londres, 1952.
- Thurlow, B. & Vecchi, I., Italian Cast Coinage, Dorchester, 1979.
- Sear, D.R., Roman Coins and their Values, vol. I, Spink, Londres, 2000.
Catalogue LesDioscures · lesdioscures.com · Monnayage au quadrige 230–213 av. J.-C. · Références Crawford (RRC)